Rustig aan

Ongerepte poedersneeuw, firn die schittert in de zon en stille open plekken in het bos betekenen voor veel wintersporters: spring in het poederavontuur! Toch? Fout - want vaak houdt een beschermde sneeuwhoen of een sneeuwhaas zich daar schuil op zoek naar voedsel. Om de alpenfauna zowel in de winter als in de zomer de tijd te geven die ze nodig heeft, hechten de OBERSTDORF · KLEINWALSERTAL BERGBAHNEN veel waarde aan het aanwijzen van stiltezones.

Samen met bioloog Henning Werth ondersteunen ze het initiatief "Respecteer je grenzen" en implementeren ze in Oberstdorf/Kleinwalsertal weloverwogen maatregelen. Informatie en bewegwijzering verwijzen naar de beschermde gebieden voor deze kwetsbare dieren en maken wintersporters bewust van het behoud van de natuur.

"De stiltezones zijn zo belangrijk omdat de lokale dieren hun activiteiten in de winter sterk beperken om energie te besparen. Elke verstoring door mensen kan ernstige gevolgen hebben. Toch proberen we een basis van vertrouwen te creëren en skiërs duidelijk te maken dat ze niet alleen op de berg zijn", legt Henning Werth uit. Zolang skiërs zich aan de regels van het initiatief houden, gaan wintersport en natuurbehoud succesvol hand in hand.

Goed gecamoufleerd & goed beschermd

In de vers gevallen sneeuw op de Nebelhorn zijn de vreemde voetafdrukken van een tere bergbewoner bijzonder goed zichtbaar. Ze lijken op die van de sneeuwhaas, maar behoren toe aan een gevederd dier: de sneeuwhoen. Om deze goed gecamoufleerde vogel te beschermen, met name tegen freeriders en skitoerders, hebben de OBERSTDORF · KLEINWALSERTAL BERGBANEN (bergbanen) speciale stiltezones ingesteld.

In de warme zomermaanden pronkt de sneeuwhoen met zijn bruingrijze verenkleed met witte spikkels. Maar wanneer het koud wordt en de sneeuw in de bergen blijft liggen, verandert hij van kleding. Hij hult zich in sierlijk wit en wordt één met zijn winterse omgeving. Om zich gemakkelijker in de verse sneeuw te kunnen bewegen, heeft de natuur een ingenieus apparaat bedacht. In de winter zijn de poten van de alpensneeuwhoen tot aan de tenen bedekt met bijzonder dichte en donzige veren – natuurlijke sneeuwschoenen die de voeten ook lekker warm houden. In kleine groepen bewegen ze zich lichtjes over de zachte sneeuwlaag op zoek naar voedsel.

Er zijn minstens zes sneeuwhoendersterritoria op de Nebelhorn, gelegen op of boven de boomgrens. De populatie van deze alpenvogels is afhankelijk van verschillende factoren, zoals het weer, klimaat en externe verstoringen. De sneeuwhoen reageert op bedreigingen, zoals de nadering van een mens, door eerst te bevriezen en vervolgens snel weg te vliegen – een enorme energie-uitgave voor het dier, die ernstige gevolgen kan hebben, vooral in de winter bij het zoeken naar voedsel. Om de dierenpopulatie effectief te beschermen, is het belangrijk om rustplaatsen aan te leggen en te onderhouden.

Ook in de zomer niet storen

Andere dieren, zoals marmotten, bouwen in de zomer een dikke vetlaag op, waardoor ze de winter met voldoende rust kunnen overleven. Daarom vereist wandelen in de zomer ook grote voorzichtigheid. Als je van het pad afwijkt, jaag je de dieren vaak weg van hun ideale voedsel-, slaap- of broedgebieden, zonder dat je ze ooit ziet.

Scheidtobel Wildlife Sanctuary in Fellhorn

Het Scheidtobelgebied is het overwinteringsgebied van korhoenders en sneeuwhoenders. Deze zeer zeldzame vogelsoorten komen hier op de Fellhorn in nationaal belangrijke aantallen voor. Het aantal korhoenders neemt in heel Duitsland af, maar op de Fellhorn zelf niet zo sterk. Dankzij de beschermingsmaatregelen in het Scheidtobelgebied is de populatie gestegen van 24 in 2020 tot 39 mannetjes in 2024. Het Alpinium onderzoekt nu, in samenwerking met de Beierse Milieudienst en het Beierse Staatsonderzoekscentrum voor Bosbouw, waarom dit zo is op de Fellhorn en waarom de populaties in andere beschermde gebieden afnemen, in het kader van het onderzoeksplan van het Ministerie van Milieu dat loopt van 2024 tot 2026.

De overwinteringsmethode van korhoenders
De overlevingsstrategie van deze dieren in de winter is om zo min mogelijk te vliegen en, bij zeer lage temperaturen, vrijwel permanent in sneeuwgrotten te verblijven, daar te rusten en hun energieverbruik drastisch te verminderen. Elke nacht wordt er een nieuw sneeuwhol aangelegd. Overdag voeden de vogels zich met de knoppen van elzenstruiken die langs de randen van de ravijnen groeien. Wanneer deze elzen- of bergdennenstruiken volledig bedekt zijn met sneeuw, zoeken ze hoger gelegen sparren of andere bomen op om daar naalden te verzamelen. Bij zeer lage temperaturen is de voedertijd beperkt tot enkele uren. Als de vogels in deze periode niet kunnen eten, dreigen ze uit te sterven. Bij het skiën of snowboarden in het Scheidtobelgebied is er een zeer groot risico op verwondingen van in de sneeuw vastzittende dieren, en ontsnappende vogels kunnen zoveel energie verliezen dat ze doodvriezen.

Om het voortbestaan van de korhoenders te garanderen, heeft het districtsbestuur van Oberallgäu een toegangsverbod uitgevaardigd voor het Scheidtobelgebied op de Fellhorn: autorijden en het gebied betreden is in de winter verboden. Borden ter plaatse geven de verboden gebieden aan. Voor liefhebbers van diepe sneeuw is de helling tussen de Fellhornlift en de Scheidtobelgraben-barrière beschikbaar.

Houd u aan de afbakeningen van het beschermde gebied om de dieren die er leven een overlevingskans te geven.

In de zomer wordt het initiatief ondersteund door de consequente uitbreiding en concentratie van de belangrijkste wandelpaden, waardoor wandelaars grote delen van het Scheidtobel-gebied niet kunnen gebruiken. Korhoendervriendelijke begrazing (met name bij Alpe Bierenwang) is een andere zeer belangrijke component die de vogels ten goede komt. In de toekomst zullen meer gebieden begraasd worden, in samenwerking met aangrenzende landeigenaren, met name BaySF.